„Lista obecności” wydana przez Warsztaty Kultury z Nagrodą Ossolineum za Przekład Poetycki 2026

Książka „Lista obecności” autorstwa Birutė Jonuškaitė w przekładzie Agnieszki Rembiałkowskiej zdobyła Nagrodę Ossolineum za Przekład Poetycki 2026 roku. To niezwykłe, dwujęzyczne wydanie poezji wybitnej litewskiej autorki zyskało swoje drugie życie w języku polskim dzięki rzetelnej, niezwykle wrażliwej pracy wspaniałej tłumaczki, Agnieszki Rembiałkowskiej.

Kapituła nagrody wybierała laureata spośród aż 28 tomów poetyckich zgłoszonych przez 20 wydawnictw z całej Polski.

Przekład Agnieszki Rembiałkowskiej łączy rygor alfabetyczny tytułowej „Listy obecności” z mistrzowskim opanowaniem rytmu i metrum, a także z doskonałym zrozumieniem specyfiki litewskiego kodu kulturowego, w którym głęboko osadzona jest poezja Jonuškaitė. Dyscyplina techniczna i świadomość kulturowa podporządkowane zostały przekazaniu rzeczy najważniejszej: głębokiej wrażliwości i intymnego głosu oryginału – czytamy w uzasadnieniu jurorów.

Agnieszka Rembiałkowska otrzymała 10 tysięcy złotych oraz statuetkę. Statuetkę otrzyma także wydawca – Warsztaty Kultury.

O tłumaczce

Agnieszka Rembiałkowska (ur. w 1980 r.) – bałtystka, nauczycielka akademicka związana m.in. z Uniwersytetem Warszawskim, tłumaczka, redaktorka. Przekłady literackie z litewskiego (rzadziej z łotewskiego) publikuje od 2005 r. Uczestniczka seminariów i warsztatów translatorskich, współorganizatorka festiwalu Wiosna Poezji w Warszawie (od 2016). Członkini Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury. Laureatka nagrody translatorskiej międzynarodowego festiwalu literackiego Poezijos pavasaris (2018) za przekład książek poetyckich Sigitasa Gedy, Nijolė Miliauskaitė (z Aliną Kuzborską) i Vladasa Braziūnasa, laureatka Nagrody im. Algisa Kalėdy (2022); nominowana do Nagrody Europejski Poeta Wolności (2020, za przekład zbioru wierszy „Właśnie:” Agnė Žagrakalytė) i Nagrody Literackiej Gdynia (2021, za przekład powieści „Maranta” Birutė Jonuškaitė).

O autorce

Birutė Jonuškaitė – urodziła się w litewskiej rodzinie na Sejneńszczyźnie, poetka, prozaiczka, eseistka, tłumaczka. Ukończyła dziennikarstwo na Uniwersytecie Wileńskim. Pisze powieści, opowiadania i wiersze, tłumaczy literaturę polską na język litewski. Przekłada współczesną polską poezję, przetłumaczyła powieści H. Krall, J. Dehnela, M. Tulli oraz utwory J. Rudnickiego, M. Guśniowskiej, J. Korczaka, M. Duszki, B. Gruszki-Zych.Wieloletnia prezeska Związku Pisarzy Litwy. Jedna z pierwszych badaczek twórczości Cz. Miłosza w wolnej Litwie. Otrzymała liczne nagrody literackie i kulturalne. W 2006 r. uhonorowano jej aktywność nagrodą im. Witolda Hulewicza za zbliżenie polskiej i litewskiej literatury oraz Złotym Krzyżem Zasługi RP. W 2020 r. za swoją twórczość otrzymała nagrodę Rady Bałtyckiej. W 2025 r. otrzymała medal Orderu „Za zasługi dla Litwy” za wyjątkowy kunszt języka litewskiego i artystyczne uwiecznienie mieszkańców swojego regionu. Jej opowiadania i wiersze tłumaczono na język angielski, polski, gruziński, rosyjski, białoruski, ukraiński, niemiecki, hiszpański, francuski, słowacki, słoweński, grecki, czeski i chorwacki. W Polsce ukazały się jej zbiór poezji „Dziecko o posiwiałych oczach” (2004) oraz powieści „Maranta” (2020) i „Maestro” (2022).

O książce

„Lista obecności” to zbiór 70 wierszy – zapisywanych przez autorkę na marginesach życia w ciągu ponad dekady – który stanowi swoisty elementarz do czytania kobiet. Kolejne figury pojawiają się w porządku alfabetycznym: od Altruistki aż do Życiem steranej, siwej i „wniebobrania” z trzema gwiazdkami. Przychodzą z różnych epok i rozmaitych pięter kultury – jak bogini Liethua, Święta Weronika i cały szereg Weronik, bezimienna mieszkanka sarkofagu w Reims, Manon i Madame Butterfly, wiejskie kobiety z XIX wieku, dwudziestowieczne twórczynie kultury litewskiej i łotewskiej. Nie brak wśród nich emigrantek, artystek i sprzątaczek, czarnych charakterów i przyjaciółek, najukochańszych krewnych. Szukają swojej tożsamości, tworzą i niszczą, zakochują się, zdradzają i cierpią z powodu zdrady, zaklinają świat, rodzą, umierają, towarzyszą w umieraniu, pamiętają. „Materializują się” w opowieści, nie zawsze podmiotowej, ale zawsze empatycznej – monologują, dialogują albo tylko są wywodzone z detalu, z wrażenia, z artefaktu.